Bir doktorun vergi modeli yalnız:
“ne kadar vergi öderim?”
sorusundan ibaret değildir.
Önce:
hangi hukuki ve ekonomik modelle çalıştığı
belirlenmelidir.
Doktor:
- bir hastanede ücretli çalışabilir,
- kendi nam ve hesabına serbest meslek faaliyeti yürütebilir,
- başka bir sağlık kuruluşuna hizmet sunabilir,
- şirket yapısı içinde faaliyet gösterebilir.
Bu modellerin vergisel sonucu aynı olmayabilir.
Nihai yapı mutlaka yetkili mali müşavir/vergi uzmanıyla değerlendirilmelidir.
Serbest meslek faaliyeti
Gelir Vergisi Kanunu açısından mesleki bilgi ve ihtisasa dayanan, bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına yürütülen faaliyetler serbest meslek kapsamında değerlendirilebilir.
Hekimlerin bağımsız mesleki faaliyeti bu çerçevede ele alınabilir.
GİB her yıl güncel:
Serbest Meslek Kazancı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi
yayınlamaktadır.
2026 hesabında güncel rehber kullanılmalıdır.
Ücretli çalışma ile serbest meslek aynı değildir
Bir hekimin:
işverene bağlı, işveren organizasyonu içinde
çalışması ile:
kendi mesleki sorumluluğu altında bağımsız hizmet sunması
vergisel açıdan aynı kabul edilmeyebilir.
Sözleşmenin adı tek başına sonucu belirlemez.
Fiili çalışma modeli önemlidir.
Sağlık kuruluşuna hizmet verme
Bir doktor başka bir hastane veya klinikte hizmet sunuyorsa:
- sözleşme,
- organizasyon,
- bağımsızlık,
- ödeme şekli
incelenmelidir.
GİB özelgelerinde de ücret ile serbest meslek ayrımının fiili çalışma koşullarına göre değerlendirildiği örnekler bulunmaktadır.
Ancak özelge:
her hekim için genel otomatik kural değildir.
Somut durum mali müşavir/vergi uzmanıyla değerlendirilmelidir.
Serbest meslek makbuzu / e-SMM
Bağımsız serbest meslek faaliyeti yürüten kişilerin belge düzeni güncel VUK ve GİB düzenlemelerine tabidir.
Güncel elektronik serbest meslek makbuzu süreçleri mali müşavir tarafından işletilmelidir.
KDV
Sağlık hizmetlerinde KDV uygulaması:
- hizmet türü,
- hizmeti sunan yapı,
- mevzuat
açısından ayrı değerlendirilmelidir.
Çünkü oran ve kapsam değişiklikleri olabilir.
Giderler
Mesleki faaliyetle ilgili:
- kira,
- personel,
- yazılım,
- cihaz,
- araç,
- seyahat,
- eğitim,
- telefon,
- internet
gibi giderlerin hangisinin hangi ölçüde indirilebileceği vergi mevzuatına göre farklılaşabilir.
Şirket kurmak vergiyi otomatik düşürür mü?
Hayır.
Şirketleşme kararı yalnız vergi oranına bakılarak verilmemelidir.
Değerlendirme:
- gelir,
- gider,
- ortaklık,
- personel,
- yatırım,
- kâr dağıtımı,
- sorumluluk,
- sağlık mevzuatı,
- idari yapı
üzerinden yapılmalıdır.
Muayenehane ile şirket aynı şey değildir
Sağlık hizmetinin sunulacağı hukuki/ruhsat yapısı ile vergi mükellefiyet modeli birbirinden ayrılmalıdır.
Vergi açısından şirket kurulabiliyor olması:
sağlık mevzuatı açısından o yapının her türlü sağlık hizmetini sunabileceği
anlamına gelmez.
Sağlık mevzuatı ayrıca kontrol edilmelidir.
POS / ödeme sistemleri
Hekimlerin ödeme alma modeli:
- kart,
- banka,
- e-SMM,
- tahsilat
açısından mali mevzuatla birlikte planlanmalıdır.
GİB’in güncel ödeme kaydedici cihaz ve serbest meslek düzenlemeleri proje tarihinde kontrol edilmelidir.
Yurt dışından ödeme
Yurt dışındaki hasta veya müşteri tarafından ödeme yapılması:
otomatik olarak vergiden istisna
anlamına gelmez.
Hizmetin:
- nerede verildiği,
- kime verildiği,
- niteliği,
- ilgili istisna şartları
ayrıca incelenmelidir.
Sağlık turizmi ve teşvikler
Vergi teşviki ile Ticaret Bakanlığı sağlık turizmi desteği aynı şey değildir.
İlgili rehber:
Doktorun hangi uzmanlarla çalışması gerekir?
Projeye göre:
- SMMM / YMM,
- sağlık hukuku avukatı,
- ruhsat/mevzuat danışmanı
birlikte çalışabilir.
Ben bu tarafların verdiği uzman görüşlerini işletmenin gerçek çalışma modeline bağlayan koordinasyonu yürütürüm.
İş modeli toplantısında sorulacaklar
- kendi namınıza mı çalışıyorsunuz?
- işverene bağlı mısınız?
- tek kurum mu, birden fazla kurum mu?
- muayenehane var mı?
- şirket var mı?
- ortak var mı?
- çalışan var mı?
- yurt dışı gelir var mı?
- cihaz yatırımı var mı?
- sağlık turizmi var mı?
Bu soruların cevabı olmadan:
“en iyi vergi modeli budur”
denmemelidir.
Vergi modelini internetten bir oran seçerek kurmayın.
İşletme yapınızı netleştirip doğru mali uzmanla aynı masada değerlendirelim.